شمس الدين حافظ

364

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

280 - « اى صبا » اى صبا نَكْهَتى از كوى فلانى به من آر * زار و بيمار غمم ، راحتِ جانى به من آر قلبِ بىحاصلِ ما را بزن اكسيرِ مراد * يعنى از خاكِ دَرِ دوست نشانى به من آر در كمينگاهِ نظر با دلِ خويشم جنگ است * ز ابرو و غمزهء او تير و كمانى به من آر در غريبىّ و فراق و غمِ دل پير شدم * ساغرِ مى ز كفِ تازه‌جوانى به من آر منكران را هم ازين مى دو سه ساغر بچشان * و گر ايشان نستانند روانى به من آر ساقيا ، عشرتِ امروز به فردا مفكن * يا ز ديوانِ قضا خطِّ امانى به من آر دلم از پرده بشد دوش چو حافظ مىگفت * اى صبا نكهتى از كوى فلانى به من آر * توضيحات : نكهت ( بوى خوش ) فلانى ( ضمير مبهم - محبوب ) راحت جانى ( آسايش روان و دل ) اكسير مراد ( كيمياى مقصود و هدف ) خاك در ( غبار آستان محبوب ) كمينگاه ( جايى كه پنهان است ) روانى ( قيد - زود - فورى ) ديوان قضا ( دفتر تقدير الهى ) از پرده بشد ( بىاختيار گشت ) معنى بيت ( 1 ) ( اى باد صبا از كوى محبوب بوى خوشى براى من بياور زيرا من خسته غم مىباشم پس راحت جانى به من برسان ) معنى بيت ( 3 ) ( اى نسيم صبا در جايى كه چشم ، پنهانى نظاره مىكند ، من با دل خود در جنگ هستم كه چرا در پى يك نگاه چنين پريشان و بىقرار است تو نيز از ابروى محبوب كمانى و از ناز و كرشمه يار ، تيرى براى من بياور تا كار دل را با اين دو بسازم و آن را راحت و آرام سازم ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 4 و 5 و 6 و 7 به ترتيب فرمايد : ( اى صبا در غربت و در فراق و در غم دل پير شدم ، حالا ساغر مى از دست تازه‌جوانى برايم بياور ) ( اى صبا از اين باده به منكران هم دو سه ساغر بچشان و اگر آنان قبول نكردند فورى آن را براى نوشيدن نزد من بياور ) ( اى ساقى ، خوشدلى و عيش امروز را به فردا وامگذار و از دفتر تقدير الهى امان‌نامه‌اى به نام من بگير كه تا روز ديگر حادثه‌اى ناگوار پيش نيايد ) ( اين شعر صنعت رد المطلع دارد ، معنى آنكه : ديشب بىاختيار شدم ، وقتى كه حافظ مىگفت ، اى باد صبا از كوى محبوب بوى خوش بياور ) . 2 - به دنبال مطلب و موضوعى خاص مىباشيد به‌طورىكه خوشبختى خويش را در تصاحب آن مىپنداريد ، به همين جهت مدتهاست ، افكار جناب‌عالى متوجه اين مسئله مىباشد ، به جناب‌عالى مژده مىدهم كه اين نيت داراى خير و بركت مىباشد و به زودى برآورده مىشود . 3 - بدون كوچك‌ترين نگرانى مشكل شما حل مىشود و پريشانى شما جنبه وسواس و ترس دارد كه كاملا بيهوده و ناصواب مىباشد ، بنده قول مىدهم تا 10 روز ديگر عملى مىشود و با رفتن به يكى از مشاهد متبركه و ادا كردن نذر خود و خواندن دعا اين نيت عملى خواهد شد . 4 - مسافر حالش خوب است ، 4 فرزند در طالع داريد ، از حسودان برحذر باشيد ، راز دل خود را به كسى نگوييد ، همسرى مهربان و فرزندانى شايسته به همراه زندگى راحت همگام شماست ، حضرت على ( ع ) فرمايد : بزرگترين هديه ، گذشت و بزرگترين سرمايه ، اعتماد به نفس و بزرگترين گناه ، ترس مىباشد . پس با به كارگيرى فرمايش مولاى متقيان ، مصمّم گام برداريد كه موفقيت در چند قدمى جناب‌عالى است و به شما تبريك مىگويم . 5 - عزيزم : شاعرى گويد : در كلاس روزگار / درسهاى گوناگون هست / درس دست يافتن به آب‌ونان / درس زيستن كنار اين و آن / درس مهر / درس قهر / درس آشنا شدن / درس با سرشك غم ز هم جدا شدن / در اين ميان اين معلمان و درسها / در كنار نمره صفر و بيست / در كلاس هست و در كلاس نيست / نام اوست « مرگ » / و آنچه را او درس مىدهد زندگى است .